Zapis dziennikowy z drugiego kontynentu i paru przystanków na Pacyfiku, jaki autor odwiedził, podróżując już samotnie. Perypetie peregrynacyjne, liczne przygody, refleksje natury kulturowej, religijnej, przyrodniczej, historycznej, polityczno-społecznej. Informacje praktyczne służące przyszłym globtroterom, jak też wynurzenia filozoficzne. Jest to literatura faktu, spisywana w drodze, z szybką akcją, zabarwiona emocjonalnie. Dzięki temu sprawia, że książkę czyta się jednym tchem.

Afrykańskie Lapidarium to książka reportażowo-autobiograficzna, która powstała w okresie dwudziestu pięciu lat podróży autora po Afryce Południowej i Wschodniej. Elementy historii, polityki, kultury społeczeństwa tworzą fabułę opisującą specyfikę etniczną RPA. Historia zabójstwa młodego prawnika z Durbanu jest osadzona w realiach rzeczywistości RPA końca XX wieku. Czy ma ono podłoże polityczne? Czy zbliżający się proces przewodniczącego ANC - Jacoba Zumy pogrąży RPA w chaosie przed wyborami prezydenckimi w 2009 roku i uniemożliwi rozegranie Mistrzostw Świata w piłce nożnej w 2010 roku? A może lobby związane z Mistrzostwami Świata zmusi obecnego prezydenta - Thabo Mbeki, przeciwnika politycznego Jacoba Zumy, do ustąpienia? Książka opowiada też o historii Południowej Afryki - tej najnowszej i tej starszej, która znacząco wpłynęła na losy kraju i ludzi tam mieszkających. Polak - Janusz Waluś zabijający w 1994 roku, przed pierwszymi wolnymi wyborami, przywódcę ANC niemalże wywołuje wojnę domową w RPA. Nelson Mandela przekonuje do tolerancji dla wszystkich przekonań i ras, i ratuje mieszkających tam Polaków przed odwetem. Wojna stuletnia w XIX wieku, na południu Afryki, zakończona przepowiednią czternastoletniej dziewczynki, sprowadza zagładę na czarne plemiona Xhosa. Klan Nelsona Mandeli, którego dziadek był wodzem, współpracuje z białymi i władzami ówczesnej Prowincji Przylądkowej i staje się potęgą. 140 lat później Mandela zostaje pierwszym czarnym prezydentem. Historia konfliktów między białymi osadnikami, plemionami Xhosa i Zulu przenosi nas w realia współczesnej Południowej Afryki - kontynentu, w którym wiara rodzimych mieszkańców w życie nadprzyrodzone i harmonię ze wszystkim, co istnieje, przeplata się z kolejnymi wstrząsami wynikającymi ze zderzenia wielu kultur narodów i grup etnicznych zamieszkujących ten kraj. Książka przybliża też czytelnikom tradycje kulinarne - różne dla różnych grup etnicznych, opowiada o nadzwyczajnych bogactwach ukrytych pod ziemią RPA. Nie brak też opowieści o zwierzętach, legend, opisów tradycji najstarszych mieszkańców Afryki - brązowych Khoisan, którzy zamieszkiwali tereny Południowej Afryki wiele tysięcy lat przed przybyciem czarnych plemion Bantu.

Kto przywiózł do Wrocławia czarną epidemię? Dlaczego rozstrzelano zwierzęta w zoo? Po co dwaj studenci wdrapali się na szczyt iglicy? Jak powstał hymn wrocławskich tramwajarzy? Czy można przelecieć samolotem pod mostem Grunwaldzkim? Dlaczego Stasi zatrzymała znanego wrocławskiego jubilera? Kto ukrywał 80 milionów

Wartość i nowatorstwo książki polegają na tym, że autorka poddała analizie całość spuścizny Sołżenicyna, ujmując ją w aspekcie wizji an­tropologicznej. Badaczka naświetla problem z perspektywy antropo­logii filozoficznej, pokazując mentalność i duchowość Rosjan. Ma to znaczenie nie tylko dla lepszego zrozumienia twórczości Sołżenicyna, lecz również dla zgłębienia istoty systemu, który dzięki prezentacji konkretnych postaw ludzkich może być lepiej odczytany i rozpoznany. Prof. dr hab. Lucjan Suchanek

Książka składa się z wypowiedzi mistrza reportażu poświęconego m.in. samej podróży, metodzie tworzenia, a także funkcji mediów publicznych. Sam pisarz zaakceptował portret, który się z jego opowieści wyłonił: człowieka, podróżnika, artysty, przenikliwego komentatora otaczającego nas świata. "Przy pisaniu - Imperium - mówi Kapuściński wykorzystałem jakieś dziesięć procent materiału. I pozostaję taki pełen nie wypisanych historii..."